تجمیع کننده ها حلقه مفقوده توسعه نیروگاه های خورشیدی کوچک مقیاس
ام آی جی تی: کارشناس ارشد حوزه انرژی، ضمن تشریح دو مسیر اصلی توسعه نیروگاه های خورشیدی، بر نقش تجمیع کننده ها در حل قسمتی از چالش های این حوزه تاکید کرد.
به گزارش ام آی جی تی به نقل از مهر، با افزایش توجه سیاست گذاران به انرژی های تجدیدپذیر، توسعه نیروگاه های خورشیدی به یکی از محورهای اصلی برنامه های بخش برق تبدیل گشته است. با این وجود، در رابطه با نحوه گسترش این نیروگاه ها و مدل اقتصادی مناسب برای آنها همچنان دیدگاه های مختلفی وجود دارد.
ایمان رمضانی کارشناس ارشد حوزه انرژی و مدیر گروه انرژی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در گفتگو با گزارشگر مهر ضمن تشریح دو مسیر اصلی توسعه نیروگاه های خورشیدی، بر نقش تجمیع کننده ها در حل قسمتی از چالش های این حوزه تاکید کرد. وی با تشریح چالش های فروش برق نیروگاه های خورشیدی کوچک مقیاس، «تجمیع کننده ها» را راهکاری کلیدی برای اتصال تولیدکنندگان خرد به بازار رسمی برق دانست و تاکید کرد بدون ایجاد سازوکار بازار و تقاضای پایدار، توسعه تجدیدپذیرها با محدودیت مواجه خواهد شد.
رمضانی در شروع این گفت و گو اظهار داشت: در مجموع برای توسعه نیروگاه های خورشیدی دو رویکرد وجود دارد؛ نخست راه اندازی نیروگاه های بزرگ مقیاس مانند نیروگاه های یک تا پنج مگاواتی و دوم توسعه نیروگاه های کوچک مقیاس همچون نیروگاه های پشت بامی پنج یا ده کیلوواتی.
به گفته وی، نیروگاه های بزرگ مقیاس به طور معمول از نظر اقتصادی اقتصادی تر هستند و مدیریت آنها برای دولت ساده تر به انجام می رسد. همینطور به علت تمرکز مدیریتی و نگهداری منسجم تر، راندمان این نیروگاه ها در خیلی از موارد بالاتر است.
او اضافه کرد: در مقابل، نیروگاه های کوچک مقیاس مزیت مهمی دارند و آن مشارکت مستقیم مردم در سرمایه گذاری و تولید برق است.
رمضانی اظهار داشت: این مدل سبب می شود منافع توسعه انرژی خورشیدی به طیف گسترده تری از جامعه برسد. افزون بر آن، به علت نزدیکی محل تولید به مصرف، تلفات شبکه در این نوع نیروگاه ها کمتر است که خود یک مزیت فنی مهم به حساب می آید.
چالش فروش برق و محدودیت خرید تضمینی
با وجود این مزایا، نیروگاه های کوچک مقیاس با چالش هایی هم مواجه هستند. رمضانی مهم ترین چالش را نحوه فروش برق این نیروگاه ها دانست و اظهار داشت: زمانی که با هزاران تولیدکننده خرد مواجه هستیم، ایجاد یک بازار رقابتی مستقیم برای آنها کار ساده ای نیست. نمی توان انتظار داشت هر مشترک خانگی که یک نیروگاه پنج کیلوواتی نصب کرده، شخصاً وارد بورس برق شود و در سازوکار عرضه و تقاضا فعالیت کند.
وی اضافه کرد: هم اکنون راهکار غالب، انعقاد قرارداد خرید تضمینی با نرخ ثابت از جانب دولت می باشد. این تکنیک به تولیدکننده اطمینان خاطر می دهد که برقش به فروش می رسد، اما با این وجود محدودیت هایی دارد.
به گفته این کارشناس ارشد، خرید تضمینی می تواند فشار مالی بر منابع دولتی وارد کند و از طرف دیگر، به علت نبود رقابت قیمتی، ایجاد بازار حقیقی برق تجدیدپذیر را با مانع مواجه سازد. این مساله در طولانی مدت ممکنست بر سودآوری سرمایه گذاران خرد و انگیزه توسعه نیروگاه های کوچک اثر بگذارد.
تجمیع کننده ها؛ اتصال تولید خرد به بازار برق
در چنین شرایطی، ایده «تجمیع کننده ها» به عنوان راهکاری میانی مطرح گردیده است. رمضانی در توضیح این مدل بیان کرد: تجمیع کننده ها می توانند در قالب تعاونی ها یا شرکت های خرده فروش برق فعالیت کنند و مجموعه ای از نیروگاه های کوچک را زیر چتر مدیریتی خود قرار دهند.
وی اضافه کرد: فرض کنید در یک شهر صد نیروگاه کوچک فعال باشد. به جای آن که هر کدام به شکل جداگانه عمل کنند، یک نهاد تجمیع کننده می تواند برق تولیدی همه آنها را تجمیع کرده و به شکل یکجا در بازار برق یا بورس انرژی عرضه نماید.
به اعتقاد رمضانی، این سازوکار چند مزیت مهم دارد. نخست آن که نیروگاه های کوچک مقیاس بدون نیاز به ورود مستقیم به پیچیدگی های بازار، امکان حضور غیرمستقیم در فضای رقابتی را پیدا می کنند. دوم آن که برق تجمیع شده در مقیاس بالاتر عرضه می شود و قدرت چانه زنی بیشتری در بازار خواهد داشت. بنابراین احتمال افزایش سودآوری سرمایه گذاران خرد هم بیشتر می شود.
وی تاکید کرد: تجمیع کننده ها می توانند حلقه واسط میان تولید پراکنده و بازار رسمی برق باشند و قسمتی از مشکلات ساختاری فروش برق تجدیدپذیر را برطرف کنند.
توسعه تجدیدپذیرها؛ نیازمند تقاضای پایدار
رمضانی در قسمت پایانی این گفت و گو با اشاره به چشم انداز انرژی های تجدیدپذیر اظهار داشت: این حوزه می تواند یکی از اولویت های اصلی بخش انرژی کشور باشد، اما باید توجه داشت که توسعه آن نامحدود و بدون برنامه ریزی ممکن نیست.
وی اضافه کرد: یکی از مسایل مهم، ایجاد تقاضا برای برق تجدیدپذیر است. این انرژی ها به صورت طبیعی بازار گسترده پیدا نمی کنند، مگر آن که سیاستگذاری مشخصی برای هدایت مصرف بسمت برق پاک صورت گیرد.
به گفته این کارشناس، تجربه ها نشان داده است هدایت قسمتی از مصرف برق مشترکان بسمت منابع تجدیدپذیر می تواند به ایجاد بازار پایدار کمک نماید. دراین میان، طراحی سازوکارهایی مانند تجمیع کننده ها در کنار سیاستهای تقاضامحور، می تواند مسیر توسعه نیروگاه های خورشیدی کوچک مقیاس را هموارتر کند. بر این اساس، بنظر می رسد تجمیع کننده ها نه فقط یک ابزار اجرائی، بلکه قسمتی از معماری جدید بازار برق در عصر توسعه تولید پراکنده باشند؛ مدلی که در صورت اجرای صحیح، می تواند مشارکت مردمی در تولید برق پاک را تقویت کرده و به پایداری بیشتر صنعت برق کشور کمک نماید.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب