ایران می تواند هماهنگ کننده بازار انرژی بریکس شود
به گزارش ام آی جی تی، یک تحلیلگر ارشد انرژی پیشنهاد کرد دبیرخانه بازار انرژی بریکس در ایران تأسیس شود و اظهار داشت: ایران می تواند از یک تامین کننده انرژی به هماهنگ کننده قسمتی از بازار انرژی بریکس تبدیل گردد.
مهرزاد لیموچی تحلیلگر حوزه انرژی و مدیر مسئول فصلنامه مطالعات استراتژیک مدیریت انرژی در گفتگو با خبرنگار مهر، ضمن اشاره به حضور رئیس جمهوری ایران در هجدهمین اجلاس بریکس در دهلی نو اظهار داشت: سخنان رئیس جمهوری در رابطه با آمادگی ایران برای ایفای نقش در زنجیره های تامین انرژی و ترانزیت بریکس را باید فراتر از یک موضع سیاسی و در قالب ایجاد معماری جدید بازار انرژی جهان ارزیابی کرد.
مدیر مسئول فصلنامه مطالعات استراتژیک مدیریت انرژی اظهار داشت: اگر مقرر است پیشنهاد رئیس جمهوری ایران برای تبدیل شدن کشور به یکی از حلقه های مهم انرژی و ترانزیت بریکس به یک برنامه عملیاتی تبدیل گردد، یکی از اقدامات مشخص می تواند تأسیس دبیرخانه بازار انرژی بریکس در ایران باشد. این دبیرخانه نباید فقط یک نهاد تشریفاتی یا محلی برای برگزاری نشست ها باشد، بلکه باید به مرکز هماهنگی اطلاعات بازار، قراردادهای انرژی، سرمایه گذاری، حمل و نقل، بیمه و پروژه های مشترک میان اعضاء بریکس تبدیل گردد.
وی اضافه کرد: ایران از نظر جغرافیایی در نقطه ای قرار گرفته که می تواند بازارهای انرژی شرق و غرب آسیا را به یکدیگر متصل کند. در حالی که بریکس بدنبال تقویت زنجیره های تامین و افزایش تاب آوری اقتصادی اعضاء خود است، وجود یک مرکز تخصصی برای رصد بازار انرژی، شناسایی ظرفیتهای اضافه و موردنیاز اعضا و طراحی پروژه های مشترک می تواند به یک ابزار اجرایی برای این گروه تبدیل گردد.
مدیر مسئول فصلنامه مطالعات استراتژیک مدیریت انرژی ضمن اشاره به بیانیه جدید دهلی نو اظهار داشت: اتفاق مهم اجلاس امسال اینست که بحث انرژی در بریکس از سطح کلی گویی فاصله گرفته است. بیانیه دهلی نو بر ثبات بازارهای انرژی، استمرار جریان انرژی از منابع متنوع، تاب آوری زنجیره های ارزش و صیانت از زیرساخت های حیاتی انرژی تاکید کرده است. این دقیقاً همان حوزه ای است که ایران می تواند در آن پیشنهاد مشخص و قابل اجرا ارایه کند.
رویدادهای امسال نشان داد بازار انرژی به یک سازوکار هماهنگ نیاز دارد
لیموچی اضافه کرد: تحولات ماه های اخیر یک واقعیت مهم را برای اقتصاد جهانی آشکار کرد؛ هرگونه اختلال در یکی از گلوگاه های اصلی انرژی می تواند در مدت کوتاهی از یک مسئله منطقه ای به یک بحران جهانی تبدیل گردد. تجربه اختلال در عبور انرژی از خلیج فارس و تنگه هرمز در سالجاری، افزایش شدید قیمت نفت و کاهش عرضه جهانی، نشان داد که امنیت انرژی بدون امنیت زیرساخت و مسیر انتقال قابل تعریف نیست.
وی با استناد به آخرین گزارش آژانس بین المللی انرژی اظهار داشت: آژانس بین المللی انرژی در گزارش سپتامبر خود اعلام نموده است که تولید جهانی نفت در ماه آگوست کم شده و بیشتر از ۱۰ میلیون بشکه در روز از تولید خلیج فارس بازهم متوقف بوده است. قیمت نفت شاخص دریای شمال نیز در چند روز اخیر به بیشتر از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید. این ارقام نشان داده است بازار انرژی جهان در مقابل ریسک های ژئوپلیتیکی تا چه اندازه لطمه پذیر شده است.
به گفته مدیر مسئول فصلنامه مطالعات استراتژیک مدیریت انرژی، در چنین شرایطی بازار انرژی بریکس می تواند از یک مفهوم سیاسی به یک سازوکار اقتصادی تبدیل گردد.
این تحلیلگر اقتصادی اضافه کرد: وقتی کشورهای بریکس در مجموع بخش بزرگی از تولید و مصرف انرژی جهان را در اختیار دارند، منطقی است که برای هماهنگی عرضه، تقاضا، سرمایه گذاری و حمل و نقل انرژی نیز ابزارهای مشترک داشته باشند. تجربه امسال نشان داد که حتی اگر منابع انرژی وجود داشته باشد، اختلال در راه انتقال می تواند در عمل بخشی از این ظرفیت را از بازار خارج کند.
وی تاکید کرد: بدین سبب دبیرخانه پیشنهادی باید علاوه بر نفت و گاز، مطالبی مانند برق، فرآورده های نفتی، پتروشیمی، انرژی های تجدیدپذیر، ذخیره سازی انرژی، مواد معدنی حیاتی و زیرساخت های انرژی را نیز پوشش دهد.
ایران می تواند نقطه اتصال انرژی شرق و غرب بریکس باشد
لیموچی در ادامه ضمن اشاره به موقعیت ایران در بین اعضاء بریکس اظهار داشت: مزیت ایران فقط در حجم ذخایر نفت و گاز خلاصه نمی گردد. ارزش اصلی ایران در ترکیب سه مؤلفه انرژی، جغرافیا و زیرساخت نهفته است. ایران می تواند در صورت توسعه هدفمند زیرساخت های خود، هم در تجارت انرژی و هم در ترانزیت کالا و انرژی میان اعضاء بریکس ایفای نقش کند.
وی اضافه کرد: از یک سو، چین و هند دو مصرف کننده بزرگ انرژی در آسیا هستند و از طرفی روسیه یکی از بازیگران اصلی عرضه انرژی جهان است. در کنار این کشورها، ایران نیز یک بازیگر مهم انرژی است و کشورهای دیگری مانند امارات، مصر و برزیل ظرفیتهای متفاوتی در زنجیره انرژی دارند. بدین سبب بریکس در عمل مجموعه ای از تولیدکنندگان، مصرف کنندگان و مسیرهای مهم انرژی را در کنار یکدیگر قرار داده است.
این تحلیلگر اعتقاد دارد در این ساختار، ایران می تواند نقش گره اتصال را برعهده بگیرد و اضافه کرد: اگر سیاست انرژی کشور از فروش صرف منابع بسمت ایجاد شبکه های تجاری، ترانزیتی و مالی حرکت نماید، ارزش اقتصادی موقعیت جغرافیایی ایران چند برابر خواهد شد. در این شرایط، چابهار، بنادر جنوبی، شبکه ریلی، خطوط انتقال انرژی و ظرفیتهای پالایشی و پتروشیمی کشور باید به اجزای یک طرح واحد برای اتصال بازارهای بریکس تبدیل شوند.
وی اظهار داشت: این مورد باتوجه به تاکید هند بر امنیت مسیرهای دریایی و تجارت آزاد نیز اهمیت بیشتری پیدا می کند. دیدار اخیر نارندرا مودی و مسعود پزشکیان نیز نشان داد که امنیت کشتیرانی و تجارت دریایی به یکی از موضوعات مهم روابط هند و ایران تبدیل گشته است.
بازار انرژی بریکس بدون ابزار مالی و بیمه ای شکل نمی گیرد
لیموچی در بخش دیگری از این گفتگو اظهار داشت: اگر مقرر است بازار انرژی بریکس واقعا شکل بگیرد، فقط داشتن منابع نفت و گاز کافی نیست. باید برای سرمایه گذاری، بیمه، حمل و نقل، تسویه مالی و مدیریت ریسک نیز سازوکار ایجاد شود. بنابراین پیشنهاد رئیس جمهوری ایران در رابطه با ایجاد شرکت بیمه اتکایی مشترک بریکس را باید در همین چارچوب دید.
وی اضافه کرد: بازار انرژی در مقیاس بین المللی با قراردادهای بلندمدت، سرمایه گذاری های چند میلیارد دلاری و ریسک های پیچیده ژئوپلیتیکی کار می کند. بدین سبب اگر بریکس بتواند یک شبکه بیمه و اتکایی، سازوکارهای تسویه با ارزهای ملی و ابزارهای تامین مالی پروژه های انرژی بوجود آورد، بخشی از موانعی که امروز تجارت انرژی میان اعضا را محدود می کند، قابل مدیریت خواهد بود.
مدیر مسئول فصلنامه مطالعات استراتژیک مدیریت انرژی ضمن اشاره به سابقه اقدامات بریکس در حوزه مالی اظهار داشت: بانک توسعه جدید بریکس از ابتدا با هدف تامین مالی زیرساخت و توسعه در کشورهای عضو بوجود آمده و سرمایه مجاز آن ۱۰۰ میلیارد دلار است. همین طور در سالهای اخیر استفاده از ارزهای محلی و سازوکارهای پرداخت فرامرزی در دستور کار این مجموعه قرار گرفته است. بدین سبب پیشنهاد ایران از نظر نهادی، روی زمینی بطورکامل بیگانه مطرح نشده است.
وی تاکید کرد: ایران باید از این فرصت برای ارایه یک بسته مشخص استفاده کند؛ بسته ای که در آن تأسیس دبیرخانه بازار انرژی بریکس در ایران، ایجاد سیستم اطلاعات بازار انرژی اعضا، تشکیل شبکه بیمه و اتکایی، تعریف پروژه های مشترک نفت و گاز، توسعه کریدورهای انرژی و ترانزیت و استفاده از ظرفیت بانک توسعه جدید بریکس در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
این تحلیلگر ارشد انرژی اشاره کرد: بریکس درحال بزرگ تر شدن است، اما مسئله اصلی از اینجا به بعد کیفیت همکاری میان اعضاست. حتی تحلیل های پخش شده در رسانه های اقتصادی بین المللی نیز بر همین مسئله تاکید دارند که وزن اقتصادی بریکس قابل توجه است، اما اختلاف منافع اعضا می تواند مانع تبدیل این ظرفیت به همکاری عملیاتی شود. اگر ایران بتواند در حوزه انرژی یک پیشنهاد عملیاتی، فنی و قابل اجرا روی میز بگذارد، می تواند به جای آنکه فقط یکی از اعضاء این مجموعه باشد، در شکل گیری به بخشی از سازوکار اقتصادی بریکس نقش داشته باشد.
وی اضافه کرد: به عقیده من، امروز زمان آن رسیده است که ایران پیشنهاد «دبیرخانه بازار انرژی بریکس» را به شکل رسمی و با یک نقشه راه مشخص مطرح کند؛ برای اینکه بحران های انرژی سال ۲۰۲۶ نشان دادند که امنیت انرژی یک موضوع فقط ملی نیست و برای مدیریت آن به سازوکارهای منطقه ای و بین المللی جدید نیاز است. ایران می تواند یکی از کشورهایی باشد که این سازوکار جدید را از مرحله ایده به مرحله اجرا نزدیک می کند.
خلاصه اینکه وی با استناد به آخرین گزارش آژانس بین المللی انرژی عنوان کرد: آژانس بین المللی انرژی در گزارش سپتامبر خود اعلام نموده است که تولید جهانی نفت در ماه آگوست کم شده و بیش از ۱۰ میلیون بشکه در روز از تولید خلیج فارس بازهم متوقف بوده است. این ارقام نشان داده است بازار انرژی جهان در مقابل ریسک های ژئوپلیتیکی تا چه اندازه لطمه پذیر شده است. وی عنوان کرد: این مورد با عنایت به تأکید هند بر امنیت مسیرهای دریایی و تجارت آزاد نیز اهمیت بیشتری پیدا می کند.
منبع: migtco.ir
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب