کارور گاز چطور مصرف را کاهش می دهد؟از پایش مشترکان تا پاداش صرفه جویی
به گزارش ام آی جی تی، طرح کارور گاز با پایش مصرف، نوسازی تجهیزات و فروش گواهی های صرفه جویی، مشارکت مردم و بخش خصوصی را به راهکاری برای کاهش ناترازی گاز مبدل می کند.
به گزارش ام آی جی تی به نقل از مهر، ناترازی گاز، بخصوص در ایام سرد سال، لزوم مدیریت مصرف را بیشتر از گذشته آشکار کرده است؛ مساله ای که حل آن تنها با افزایش تولید ممکن نیست و به کاهش اتلاف انرژی در خانه ها، ساختمان های عمومی و واحدهای تولیدی هم نیاز دارد. در این بین، طرح «کارور گاز» با پیوند دادن بهینه سازی مصرف به منافع اقتصادی، زمینه ورود بخش خصوصی به پروژه هایی را فراهم نموده است که مقرر است هم مصرف مشترکان را کم کند و هم قسمتی از فشار بر شبکه گازرسانی را بکاهد.
اهمیت این رویکرد زمانی روشن تر می شود که افزایش مصرف خانگی و تجاری، امکان تأمین گاز دیگر بخش ها را محدود می کند. رمضانعلی سنگدوینی، عضو کمیسیون انرژی مجلس، با اشاره به چالش ناترازی گاز و تشدید آن بر اثر لطمه به تأسیسات تولید، تاکید کرده است که تأمین انرژی مشترکان در سراسر کشور، به همراهی همگانی در مدیریت مصرف نیاز دارد. به قول وی، افزایش مصرف گاز در بخش خانگی و تجاری ممکنست نیروگاه ها را به استفاده بیشتر از سوخت مایع سوق دهد؛ موضوعی که در تعدادی مناطق نتایج محیط زیستی بهمراه دارد.
صرفه جویی؛ از مسئولیت مشترکان تا مشارکت بخش خصوصی
مدیریت مصرف گاز، صرفا به معنای سفارش به کمتر مصرف کردن نیست؛ بخش مهمی از آن به اصلاح تجهیزات، افزایش بازده سیستم های گرمایشی و ممانعت از اتلاف انرژی وابسته است. بااین حال، رفتار مصرف کنندگان هم نقشی تعیین کننده دارد. سنگدوینی با تکیه بر این که نمی توان تمام مسئولیت مدیریت مصرف را بر عهده دستگاه های اجرائی گذاشت، باور دارد هر خانوار، اداره و واحد تولیدی می تواند با اصلاح رفتار مصرفی خود به پایداری شبکه گازرسانی کمک نماید.
رعایت دمای آسایش همچون اقدام هایی است که بدون اجرای پروژه های پرهزینه هم امکان کاهش مصرف را فراهم می آورد. این نماینده مجلس، دمای مناسب محیط های کاری و ساختمان های عمومی را بین ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی گراد اعلام نموده و خواهان توجه مدیران و کارکنان دستگاه های اجرائی به این مساله شده است. وی همین طور اخطار داده که ادامه مصرف بیشتر از نیاز حقیقی، احتمال بروز تنش در تأمین گاز برخی استانها را می افزاید.
طرح کارور گاز در کنار این مسئولیت عمومی، سازوکاری برای مشارکت تخصصی و اقتصادی بخش خصوصی تعریف می کند. شرکت های کارور با شناسایی ظرفیتهای کاهش مصرف و اجرای پروژه های بهینه سازی، قسمتی از منافع حاصل از صرفه جویی را به درآمد تبدیل می کنند. در این الگو، کاهش مصرف برای شرکت مجری هم ارزش اقتصادی دارد و همین مساله می تواند انگیزه سرمایه گذاری در نوسازی تجهیزات و اصلاح فرایندهای مصرف را تقویت کند.
دامنه فعالیت این شرکتها از ساختمان های مسکونی و تجاری تا گلخانه ها، مرغداری ها، نانوایی ها و واحدهای صنعتی گسترده است. هدف اعلام شده طرح، دستیافتن به کاهش ۲۵ تا ۳۵ درصدی مصرف در آخر زنجیره مصرف است؛ هدفی که تحقق آن به کیفیت اجرای پروژه ها، همراهی مشترکان و ارزیابی دقیق نتایج وابسته خواهد بود.
دو مدل کارور گاز؛ مدیریت یک محدوده یا بهینه سازی یک واحد
برای فعالیت شرکت های کارور، دو مدل قراردادی تعریف شده است. در مدل نخست، کارور بعنوان خرده فروش گاز، مسئولیت مدیریت توزیع و مصرف را در محدوده ای مشخص بر عهده می گیرد. در این تکنیک، حجم گاز ورودی به یک شهر یا محدوده بزرگ اندازه گیری می شود و شرکت کارور با تلفیقی از اقدام های فنی، تعامل با مشترکان و همکاری با اصناف و فعالین محلی، برای مدیریت مصرف اقدام می کند.
درواقع، حوزه فعالیت کارور نوع یک به تعویض یک وسیله یا اصلاح یک ساختمان محدود نیست، بلکه مدیریت مصرف در مقیاسی گسترده تر را دنبال می کند. عرضه و معامله گاز مصرفی ۲۱ ایستگاه سی جی اس شهرستان سبزوار در بورس انرژی، همچون اقدام هایی است که مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران در تشریح شروع فعالیت این نوع کارورها به آن اشاره نموده است.
در مدل دوم، شرکت کارور صرفا بر اجرای پروژه های بهینه سازی تمرکز دارد و درآمد خودرا از محل گواهی های صرفه جویی تأمین می کند. بطور مثال، یک شرکت می تواند در ساختمان مسکونی، مرغداری یا نانوایی، تجهیزات کم بازده را اصلاح یا جایگزین کند و مقدار کاهش مصرف حاصل از پروژه، بصورت جداگانه اندازه گیری شود.
ابزارهای کاهش مصرف در این مدل متنوع است؛ از تغییر فناوری و نوسازی تجهیزات تا تنظیم زمان استفاده از سیستم های گرمایشی، آموزش مشترکان و ایجاد مشوق های اقتصادی برای اصلاح رفتار مصرفی. تحلیل داده های مصرف گذشته و پیشبینی نیاز آینده هم به شرکتها کمک می نماید اقدام های متناسب با وضعیت هر مشترک یا واحد مصرف کننده را طراحی نمایند.
نمونه ای از ظرفیت این طرح در نانوایی های سنتی دیده می شود. برمبنای نتایج اعلام شده، جایگزینی ماشین های مستعمل شعله مستقیم با دستگاه های استاندارد حرارت غیرمستقیم، حداقل ۵۰ درصد و جایگزینی تنورهای گلی کم بازده، حداقل ۷۵ درصد صرفه جویی بهمراه دارد. این ارقام، نتایج اعلام شده برای پروژه های مشخص است و نباید آنها را به همه مشترکان و تجهیزات تعمیم داد.
پایش و گواهی صرفه جویی؛ حلقه اتصال کاهش مصرف به درآمد
نقطه کلیدی طرح کارور گاز، اندازه گیری و تأیید صرفه جویی است. اجرای یک پروژه یا نصب تجهیزات جدید، به تنهایی مبنای صدور گواهی نیست؛ بلکه مقدار کاهش مصرف باید پایش و راستی آزمایی شود. شرکت ملی گاز ایران هم بر ثبت داده ها در سیستم های هوشمند، اندازه گیری دقیق کاهش مصرف و اتصال نتایج به سازوکار بازار انرژی تاکید دارد.
در این چارچوب، داده های مصرف گذشته برای شناخت روند مصرف به کار می رود و گزارشهای تحلیلی، امکان ارزیابی عملکرد پروژه ها و برنامه ریزی برای نیاز آینده را فراهم می آورد. اهمیت پایش مستمر در آنست که موفقیت طرح، نه صرفا با تعداد قراردادها یا تجهیزات تعویض شده، بلکه با مقدار صرفه جویی تأییدشده سنجیده شود.
شرکت های کارور به ازای صرفه جویی تأییدشده، گواهی دریافت می کنند و امکان عرضه این گواهی ها در بورس انرژی به صنایع بزرگ فراهم است. درآمد حاصل از فروش گواهی ها، مسیر برگشت سرمایه پروژه های بهینه سازی را شکل می دهد. سنگدوینی همینطور اعطای گواهی های صرفه جویی پیشینی را راهکاری برای تأمین سرمایه اولیه و تسریع شروع فعالیت شرکتها دانسته است.
به گفته این نماینده مجلس، در الگوی یاد شده، خانوارها بدون پرداخت هزینه اجرای پروژه، از اصلاح تجهیزات و کاهش مصرف بهره مند می شوند و شرکت مجری هزینه های خودرا از عواید صرفه جویی تأمین می کند. بنابراین، منفعت مشترک به کاهش مبلغ قبض محدود نیست و می تواند نوسازی تجهیزات و بهبود عملکرد سیستم های گرمایشی را هم در بر بگیرد.
مطابق گزارش شرکت ملی گاز ایران، تابحال با ۱۱۱ شرکت کارور انرژی قرارداد امضا شده و صدور اولین گواهی صرفه جویی پنج میلیون مترمکعبی گاز طبیعی در مرداد هم گامی در راه تجاری سازی صرفه جویی بوده است. بااین حال، گسترش قراردادها زمانی به کاهش پایدار ناترازی کمک خواهدنمود که اجرای پروژه ها با تسهیل گری دستگاه های مسئول، همراهی مصرف کنندگان و راستی آزمایی مستمر همراه باشد؛ مسیری که صرفه جویی را از یک سفارش عمومی به فعالیتی قابل اندازه گیری و دارای منفعت اقتصادی تبدیل میکند.
سنگدوینی با تأکید بر اینکه نمی توان تمام مسئولیت مدیریت مصرف را بر عهده دستگاه های اجرائی گذاشت، باور دارد هر خانوار، اداره و واحد تولیدی می تواند با اصلاح رفتار مصرفی خود به پایداری شبکه گازرسانی کمک کند. دامنه فعالیت این شرکتها از ساختمان های مسکونی و تجاری تا گلخانه ها، مرغداری ها، نانوایی ها و واحدهای صنعتی گسترده است. برمبنای نتایج اعلام شده، جایگزینی ماشین های مستعمل شعله مستقیم با دستگاه های استاندارد حرارت غیرمستقیم، حداقل ۵۰ درصد و جایگزینی تنورهای گلی کم بازده، حداقل ۷۵ درصد صرفه جویی به همراه دارد.
منبع: ام آی جی تی
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب